Czym są i jak działają zmienne fazy rozrządu?
Układ zmiennych faz rozrządu steruje czasem otwierania i zamykania zaworów dolotowych i wydechowych. Dostosowuje swoją pracę do obciążenia silnika.
W silnikach klasycznych występował on stały, jednak jednostka napędowa będzie pracowała różnie w zależności od tego, czy pojazd porusza się na wolnych, średnich lub wysokich obrotach. Dzięki zmienności systemu może on dostosować pracę silnika do obecnego działania samochodu, co pozwala na osiągnięcie:
- Lepszego przyspieszenia dzięki wcześniejszemu otwarciu zaworów.
- Cichszej pracy przy niskich obrotach.
- Zmniejszenia zużycia paliwa przez zoptymalizowaną fazę rozrządu.
- Zmniejszenia emisji spalin dzięki precyzyjnej kontroli spalania.
Działa on w ten sposób, że ECU pojazdu (sterownik silnika) analizuje parametry pracy silnika, na podstawie których wysyła sygnał do elektrozaworu (zaworu zmiennych faz rozrządu). On steruje przepływem oleju pod ciśnieniem do koła zmiennych faz rozrządu (wariatora), który przestawia wałek zmieniając moment otwarcia/zamknięcia zaworów.
Prędkość i lepkość oleju, zwłaszcza przy niskich temperaturach, wpływają na czas reakcji wariatora – zimny olej może opóźniać zmianę faz.
W dużym uproszczeniu:
Wyobraź sobie, że silnik to Twoje płuca. Kiedy biegasz, oddychasz szybciej, a kiedy siedzisz spokojnie, oddychasz wolniej. Twój samochód robi to samo – musi wpuszczać powietrze do silnika i wypuszczać spaliny. I żeby robić to dobrze, ma takie klapki (zawory), które się otwierają i zamykają. Muszą one jednak zmieniać rytm w zależności, czy auto jedzie wolniej, przyspiesza lub gdy jedzie bardzo szybko. System zmiennych faz rozrządu to pomocnik, który mówi tym klapkom, kiedy mają się otworzyć szybciej, a kiedy zamknąć później. Dzięki tej informacji, samochód jeździ płynniej (nie szarpie) i zużywa mniej paliwa.
Jakie są elementy systemu zmiennych faz rozrządu?
System zmiennych faz rozrządu składa się z 2 podstawowych elementów, które z kolei dzieli się na poszczególne komponenty. Są to:
- Koło zmiennych faz rozrządu (wariator)
- Pokrywka
- Koło łańcuchowe
- Wirnik
- Obudowa
- Elementy blokady (tłoczek blokady, sprężyna, podkładka sprężyny)
- Śruby
- Uszczelka
- Zawór zmiennych faz rozrządu (elektrozawór)
- Uszczelka
- Śruba
- Przewód
- Elektrozawór
Elementy te są ze sobą ściśle powiązane działaniem, a usterka któregoś z nich będzie skutkowała awariami i koniecznością wymiany lub ewentualnie regeneracji tego elementu.
Jakie są objawy uszkodzenia układu zmiennych faz rozrządu?
Do najczęściej obserwowanych objawów uszkodzenia układu zmiennych faz rozrządu zaliczyć można:
- Nieregularna praca silnika (szarpanie)
- Spadki mocy
- Zwiększone zużycie paliwa
- Check Engine
- Trudność w uruchomieniu samochodu
- Głośna praca silnika
- Falowanie obrotów
Poniżej omówimy też konkretne objawy w zależności od elementu, który najprawdopodobniej uległ uszkodzeniu, jednak musisz pamiętać, że w znacznej większości przypadków uszkodzenie jednego z nich może wiązać się z koniecznością wymiany całego układu. Jest to spowodowane działaniem tych elementów, ale także opłacalnością kosztową.
Demontaż i dostanie się do tego komponentu nie jest proste, dlatego często opłacalna jest jednoczesna wymiana pozostałych elementów w nim (w szczególności, jeśli układ zmiennych faz rozrządu od dawna nie był serwisowany).
Uszkodzony zawór zmiennych faz rozrządu objawy
Zawór zmiennych faz rozrządu (zwany także elektrozaworem) odpowiada za kierowanie oleju do wariatora (koła zmiennych faz rozrządu). Objawy uszkodzenia, którymi się charakteryzuje to:
- Szarpanie podczas przyspieszania
- Spadki mocy na wysokich obrotach
- Błędy diagnostyczne, jak np. P0010, P0011, czasami także P0012
Uszkodzony czujnik zmiennych faz rozrządu objawy
Czujnik położenia wałka rozrządu informuje ECU o poprawnym działaniu rozrządu. Objawami jego uszkodzenia są:
- Trudności z uruchomieniem silnika
- Nierówne działanie silnika
- Check Engine pomimo braku zauważalnych spadków mocy
- Błędy diagnostyczne, jak np. P0340, P0341, P0342, P0343, P0345
Co istotne, to że te problemy mogą nie być stałe, a pojawiać się tylko czasami.
Uszkodzone koło zmiennych faz rozrządu objawy
Koło zmiennych faz rozrządu (zwane także wariatorem) to mechaniczna część, która montowana jest na końcu wałka rozrządu. Charakterystycznymi objawami zużycia są:
- Głośna praca silnika (dźwięki przypominające pracę klasycznych pojazdów napędzanych dieslem)
- Nierówna praca silnika przy starcie i na niskich obrotach (na zimno)
- Opóźniona reakcja na wciśnięcie pedału gazu
- Błędy diagnostyczne, jak np. P0011, P0012, P0014, P0016
Podczas zauważenia któregokolwiek z tych objawów warto udać się na diagnozę komputerową do profesjonalnego warsztatu samochodowego, gdyż długotrwała jazda z uszkodzeniem może spowodować awarię silnika.
Jakie są przyczyny uszkodzenia układu zmiennych faz rozrządu?
Uszkodzenie układu zmiennych faz rozrządu najczęściej występuje w kilku przypadkach:
- Niepoprawny serwis olejowy – Korzystanie z nieodpowiedniego oleju (np. zbyt rzadkiego lub słabej jakości) lub jego wymiana z nieodpowiednią częstotliwością.
- Zużycie naturalne – Nie jest to układ, który uszkodzeniu ulega często, jednak przyjmuje się konieczność wymiany jego elementów co ok. 200 000 kilometrów.
- Niepoprawny montaż – Błędy podczas instalacji lub demontażu mogą doprowadzić do niepoprawnego działania i/lub szybszego zużywania.
- Korzystanie z używanych części – Będą one już w pewnym stopniu zużyte, dlatego też serwis będzie trzeba wykonać znacznie wcześniej niż w przypadku nowych elementów.
Czym grozi jazda z uszkodzonym kołem zmiennych faz rozrządu?
Najpoważniejszymi konsekwencjami długotrwałej jazdy z uszkodzonym kołem zmiennych faz rozrządu są konsekwencje finansowe. Wiążą się one z koniecznością remontu silnika, który może sięgać kilku tysięcy złotych (w specyficznych modelach może to być nawet kilkanaście tysięcy). Co się może stać?
- Rozciągnięcie lub przeskoczenie łańcucha lub paska rozrządu – Nienaturalne oddziaływanie na łańcuch lub pasek może prowadzić do przestawienia rozrządu.
- Zniszczenie wariatora – Uszkodzenie tego elementu może spowodować jego całkowite pęknięcie, luz i charakterystyczny dźwięk przypominający klekot starszych pojazdów z napędem diesla.
- Poważne uszkodzenie silnika – Zużycie elementów silnika takich jak np. pierścieni, tłoków, czy zaworów, co wiąże się z drogimi naprawami.
Jak sprawdzić i zdiagnozować układ zmiennych faz rozrządu?
Problemem z diagnozą układu zmiennych faz rozrządu jest taki, że w większości przypadków konieczny jest rozbiór części silnika, aby do nich dotrzeć.
Podłączenie samochodu do komputera
Jest to jedyna metoda, która nie wymaga rozbioru silnika (na tym etapie), jednak wymagany jest sprzęt diagnostyczny, który nie każdy posiada. W jej ramach podłącza się np. skaner OBD2 do ECU pojazdu i odczytuje kody błędów. Do charakterystycznych z nich, które mogą oznaczać uszkodzenie tego układu zaliczyć można m.in. P0010, P0011, P0012, P0014, P0016, P0340, P0341, P0342, P0343 i P0345.
Weryfikacja stanu części zmiennych faz rozrządu
Polega na dostaniu się do zmiennych faz rozrządu przez demontaż wymaganych części. W pierwszej kolejności warto sprawdzić położenie “przycisku” (tłoczka) znajdującego się wewnątrz wariatora. Powinien on być w tym samym położeniu, nie wystając poza obszar obudowy.
W dalszej kolejności konieczny może być demontaż zaworu sterującego i samego koła zmiennych faz rozrządu. Po zrobieniu tego, warto sprawdzić, czy nie wytworzył się luz w kieszeni blokady poprzez poszerzenie miejsca jej działania.
Warto także sprawdzić stan ząbków na wariatorze. W razie zauważenia problemów, konieczna może być wymiana koła zmiennych faz rozrządu na nowy lub ewentualna jego regeneracja.
Jak wygląda wymiana zaworu zmiennych faz rozrządu?
Narzędzia jakie będą Ci potrzebne to:
- Nowy zawór zmiennych faz rozrządu (nie polecamy korzystać z części używanych).
- Łom (może się przydać przy delikatnym demontażu elektrozaworu).
- Nasadka (jej wielkość będzie zależeć od konkretnego modelu pojazdu).
- Grzechotka.
- Odzież ochronna.
Wymiana zaworu zmiennych faz rozrządu przebiega w następujący sposób:
- Zdemontuj pokrywę silnika.
- Zlokalizuj elektrozawór, który zwykle znajduje się po lewej stronie silnika, w pobliżu układu dolotowego.
- Odłącz przewody elektryczne znajdujące się przy zaworze (tak abyś miał do niego dostęp).
- Odłącz przewód samego elektrozaworu.
- Zdemontuj śrubę, która jest pod zaworem.
- Zdemontuj zawór.
- Wyczyść miejsce montażu i usuń wszelkie zanieczyszczenia i pozostałości.
- Zamontuj nowy elektrozawór, do momentu w którym usłyszysz kliknięcie.
- Zamontuj śrubę pod zaworem.
- Przypnij przewód elektrozaworu.
- Ponownie podłącz przewody elektryczne znajdujące się w pobliżu zaworu.
- Zamontuj pokrywę silnika.
Polecamy jednak skorzystanie z usług serwisu samochodowego, gdyż ewentualny niepoprawny montaż może doprowadzić do uszkodzenia silnika, co będzie się wiązać z dużymi kosztami naprawy.
Ile kosztuje wymiana zaworu zmiennych faz rozrządu?
Wymiana zaworu zmiennych faz rozrządu to koszt części, gdzie elektrozawór to 100-200 zł (oryginalne części producentów mogą sięgać nawet 700-800 zł) oraz koszt robocizny, która wyniesie 200-300 zł. Oznacza to, że koszt całego serwisu to 300-600 zł.
W przypadku konieczności wymiany całego napędu rozrządu to cena ta może wzrosnąć do nawet 2000-3000 zł.
Jeśli chodzi o cenę wymiany koła zmiennych faz rozrządu to cena samego wariatora to 500-2000 zł (gdzie wyższe ceny to oryginalne elementy producenta) oraz koszt robocizny, czyli 500-1500 zł. Sumarycznie zatem taki serwis będzie Cię kosztował 1000-3500 zł.
Przedziały cenowe wynikają z dobranych części zamiennych, różnych modeli pojazdów i stawek warsztatów za roboczogodzinę.
Wykonaj serwis układu zmiennych faz rozrządu w Premio Transbud Nowa Huta
Zapraszamy do serwisu układu zmiennych faz rozrządu w Premio Transbud Nowa Huta. Nasi doświadczeni eksperci w profesjonalny, szybki i dokładny sposób przywrócą optymalne działanie jego elementów i całego silnika.
Umów się na wizytę w naszym warsztacie znajdującym się przy ul. Ujastek 11 w Krakowie telefonicznie pod numerem 12 681 81 00, 12 681 82 95 lub 881 005 183, mailowo pod adresem autoserwis@tnh.pl lub poprzez wypełnienie formularza kontaktowego dostępnego na stronie Kontakt.
Najczęściej zadawane pytania
Które pojęcia związane ze zmiennymi fazami rozrządu mówią o tych samych elementach?
W dużym skrócie:
- Koło zmiennych faz rozrządu = wariator faz rozrządu = nastawnik faz rozrządu.
- Zawór zmiennych faz rozrządu = elektrozawór zmiennych faz rozrządu.
- Czujnik zmiennych faz rozrządu.
W jaki sposób mogę zapewnić najdłuższe funkcjonowanie układu zmiennych faz rozrządu?
Przede wszystkim regularnym serwisem olejowym i korzystaniem z oleju i filtrów dobrej jakości, dobranych do Twojego samochodu. Oprócz tego, wykonywaniem regularnych przeglądów pojazdu.
Czy wymieniając zawór zmiennych faz rozrządu muszę wymienić cały napęd rozrządu?
W znacznej większości samochodów z rozrządem łańcuchowym, usterki układu zmiennych faz rozrządu nie wymagają jednoczesnej wymiany całego napędu rozrządu. Inaczej jest w przypadku silników paskowych – tutaj wariator bywa ukryty pod osłoną paska, co oznacza konieczność jego demontażu, a często także wymiany całego zestawu rozrządu.
Ile trwa wymiana zaworu zmiennych faz rozrządu?
Nie powinna ona przekroczyć 2 godzin, chociaż zależeć to będzie od konkretnego pojazdu i dostępu do układu zmiennych faz rozrządu.
Gdzie wykonam serwis układu zmiennych faz rozrządu?
Zapraszamy do Premio Transbud Nowa Huta przy ul. Ujastek 11 w Krakowie, gdzie w kompleksowy, szybki i dokładny sposób zdiagnozujemy i naprawimy ten układ.
Jak mogę umówić się na wizytę w Waszym serwisie?
Można to zrobić telefonicznie pod numerem 12 681 81 00, 12 681 82 95 lub 881 005 183, mailowo pod adresem autoserwis@tnh.pl lub poprzez wypełnienie formularza kontaktowego dostępnego na stronie Kontakt.
