Jakie są normy czasu jazdy kierowcy według przepisów?
Normy maksymalnego czasu jazdy kierowcy reguluje Rozporządzenie (WE) nr 561/2006, art.6. Wynoszą one:
- Dzienny czas pracy – 9 godzin (dwa razy w ciągu tygodnia można go przedłużyć do 10 godzin).
- Tygodniowy czas jazdy – 56 godzin.
- Dwutygodniowy czas pracy – 90 godzin.
- Nieprzerwana jazda – 4,5 godziny (następnie wymagana jest przerwa trwająca 45 minut).
Wymagany odpoczynek kierowcy
Czas odpoczynku kierowcy jest regulowany przez Rozporządzenie (WE) nr 561/2006, art. 7 i 8. Przepisy dotyczące odpoczynku kierowcy określają m.in.:
- Przerwa w trakcie jazdy:
- Po 4,5 godziny jazdy kierowcy przysługuje odpoczynek 45 minutowy.
- Przerwę tę można podzielić na 15 minut i 30 minut, w tej kolejności.
- Odpoczynek dzienny:
- Regularny dzienny odpoczynek wynosi co najmniej 11 godzin.
- Skrócony dzienny odpoczynek wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin.
- Pomiędzy dwoma tygodniowymi odpoczynkami kierowca może mieć maksymalnie 3 skrócone dzienne odpoczynki.
- W przypadku jazdy w załodze kilkuosobowej, dzienny odpoczynek może trwać co najmniej 9 godzin w ciągu 30 godzin od zakończenia poprzedniego odpoczynku.
- Odpoczynek tygodniowy:
- W ciągu każdych dwóch tygodni, kierowca musi odbyć:
- dwa regularne tygodniowe odpoczynki (co najmniej 45 godzin), lub
- jeden regularny odpoczynek (co najmniej 45 godzin) i jeden skrócony (co najmniej 24 godziny).
- Musi się rozpocząć najpóźniej po 6 cyklach 24-godzinnych od zakończenia poprzedniego tygodniowego odpoczynku.
- Skrócony odpoczynek musi być zrekompensowany równoważnym czasem, dodanym do innego odpoczynku (najpóźniej do końca trzeciego tygodnia).
- Regularny tygodniowy odpoczynek nie może być odbywany w pojeździe – musi być zrealizowany w odpowiednim miejscu zakwaterowania na koszt pracodawcy.
Jest to istotne, ponieważ w razie przekroczenia czasu jazdy lub niepoprawnego odbycia czasu odpoczynku konieczne jest wykonanie wydruku z tachografu i jego opisanie.
Jak opisać przekroczenie czasu jazdy?
Każde przekroczenie czasu jazdy przez kierowcę musi być opisane, jednak w przypadku uzasadnionego i nieprzewidzianego zdarzenia jest możliwość uniknięcia mandatu – powołuje się wtedy na art. 12 Rozporządzenia 561/2006. Przepis stanowi:
“Pod warunkiem że nie zagraża to bezpieczeństwu ruchu drogowego, w wyjątkowych okolicznościach kierowca może także odstąpić od art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 2, przekraczając dzienny i tygodniowy czas prowadzenia pojazdu o maksymalnie jedną godzinę, aby dotrzeć do centrum operacyjnego pracodawcy lub swojego miejsca zamieszkania w celu wykorzystania tygodniowego okresu odpoczynku.”
oraz
“Na tych samych warunkach kierowca może przekroczyć dzienny i tygodniowy czas prowadzenia pojazdu o maksymalnie dwie godziny, pod warunkiem że wykorzystał on przerwę trwającą nieprzerwanie 30 minut bezpośrednio przed tym dodatkowym czasem prowadzenia pojazdu niezbędnym, aby dotrzeć do centrum operacyjnego pracodawcy lub swojego miejsca zamieszkania w celu wykorzystania regularnego tygodniowego okresu odpoczynku.”
Żeby wydruk z tachografu i jego opis był zaakceptowany przez kontrolę Inspekcji Transportu Drogowego musi się na nim znaleźć:
- imię i nazwisko,
- data zdarzenia,
- numer karty kierowcy lub prawa jazdy,
- artykuł, na który się powołujesz (art. 12/561/2006 WE),
- szczegółowy opis zdarzenia,
- podpis.
Musisz pamiętać o trzech istotnych kwestiach:
- Wydruk wykonaj natychmiast po zatrzymaniu się po przekroczeniu czasu jazdy.
- Wydruk musisz przechowywać przez okres 56 dni.
- Warto jednocześnie wypełnić dwa wydruki – jeden dla kierowcy, a drugi dla firmy transportowej do archiwum.
W jakich sytuacjach można powołać się na artykuł 12?
W artykule 12 wspomniano o “wyjątkowych okolicznościach”. Co się do takich zalicza?
- Utrudnienia ruchu związane z wypadkiem drogowym.
- Pożar na parkingu i konieczność przestawienia zestawu.
- Przerwanie dziennego odpoczynku na żądanie służb drogowych.
- Brak wolnych miejsc postojowych.
- Nagłe pogorszenie warunków drogowych.
Należy pamiętać, że tachograf po 4 godzinach i 15 minutach informuje kierowcę o zbliżaniu się limitu czasu nieprzerwanej jazdy. Podczas kontroli, inspektor może także sprawdzić z jaką prędkością się wówczas poruszał kierowca. Pozwoli to na zweryfikowanie, czy faktycznie szukał miejsca postojowego, czy starał się maksymalizować czas jazdy.
Jakie sytuacje nie zostaną uznane w ramach artykułu 12?
Nie wszystkie sytuacje są wyjątkowe. Czasami łatwo inspektorowi zweryfikować, czy kierowca faktycznie starał się bezpiecznie udać na postój. Do sytuacji, które nie zaliczą się w ramach artykułu 12 należą:
- Konieczność przestawienia zestawu na żądanie służb drogowych, przy jego zaparkowaniu w miejscu do tego nieprzeznaczonym.
- Maksymalizacja czasu pracy – np. kierowca zaczyna się rozglądać za miejscem parkingowym po 4 godzinach i 27 minutach nieprzerwanej jazdy.
- Wielokrotne powtarzanie przekroczenia czasu jazdy na tym samym odcinku.
- Niepoprawne rozplanowanie trasy przez spedytora.
- Terminowy załadunek lub rozładunek.
Jakie są kary za przekroczenie czasu jazdy?
Kary za przekroczenie czasu jazdy dzielą się na dwie kategorie, ze względu na powagę wykroczenia i ze względu na wysokość mandatu.
Powaga wykroczenia
Reguluje to Rozporządzenie Wykonawcze Komisji UE 2022/694, gdzie znajdziemy informacje:
- Przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu:
- Mniej niż 2 godziny – Poważne naruszenie.
- Od 2 godzin, ale mniej niż 5 godzin – Bardzo poważne naruszenie.
- 5 godzin lub więcej – Najpoważniejsze naruszenie.
- Przekroczenie tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu:
- Mniej niż 9 godzin – Poważne naruszenie.
- Od 9 godzin, ale mniej niż 14 godzin – Bardzo poważne naruszenie.
- 14 godzin lub więcej – Najpoważniejsze naruszenie.
- Przekroczenie 2-tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu:
- Mniej niż 15 godzin – Poważne naruszenie.
- Od 15 godzin, ale mniej niż 22,5 godziny – Bardzo poważne naruszenie.
- 22,5 godziny lub więcej – Najpoważniejsze naruszenie.
Przypominamy, że trzy poważne naruszenia odpowiadają jednemu bardzo poważnemu, a trzy bardzo poważne są równoznaczne najpoważniejszemu. Wystąpienie najpoważniejszego naruszenia skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego wobec firmy transportowej.
Mandat pieniężny
Kary pieniężne dla kierowców są regulowane przez Załącznik I prawa o transporcie drogowym, który mówi:
- Przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu:
- O godzinę – 50 PLN.
- Za każdą następną rozpoczętą godzinę – 100 PLN.
- Przekroczenie tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu:
- Powyżej 30 minut, ale mniej niż 2 godziny – 50 PLN.
- Za każdą następną rozpoczętą godzinę – 50 PLN.
- Przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:
- Więcej niż 15 minut, do 30 minut – 50 PLN.
- Za każde następne 30 minut – 100 PLN.
- Skrócenie dziennego czasu odpoczynku:
- Do godziny – 50 PLN.
- Za każdą następną rozpoczętą godzinę – 100 PLN.
- Skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku:
- Do godziny – 50 PLN.
- Za każdą następną rozpoczętą godzinę – 100 PLN.
Przykład kary pieniężnej
Kierowca w dniu 8 października 2025 r.:
- Jechał 11 godzin i 30 minut (o 2,5 godziny za dużo, bo dopuszczalny limit to 9h).
- W tygodniu przejechał łącznie 58 godzin (o 2 godziny za dużo, bo limit tygodniowy to 56h).
- Zrobił przerwę dopiero po 5 godzinach nieustannej jazdy (jechał o 30 minut za długo).
- Skrócił dzienny odpoczynek z wymaganych 11h do 8h (o 3 godziny za krótko).
Obliczenie kary:
- Przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu o 2,5 godziny = 50 zł + (2*100 zł) = 250 zł.
- Przekroczenie tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu o 2 godziny = 50 zł + 50 zł = 100 zł.
- Przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 30 minut = 50 zł.
- Skrócenie dziennego odpoczynku o 3 godziny = 50 zł + (2*100 zł) = 250 zł.
Łączna kara jaką zapłaci kierowca to 650 zł.
Co zrobić w przypadku awarii tachografu?
W przypadku awarii tachografu konieczne będzie tworzenie wpisów ręcznych i wykonanie niezwłocznego serwisu w autoryzowanym do tego miejscu.
Wiąże się to z szeregiem obowiązków, na przykład, maksymalnym okresem wykonywania wpisów manualnych jest 15 dni. Następnie awaria tachografu jest traktowana jako przekroczenie przepisów i wystawiane są mandaty zarówno dla kierowcy, jak i firmy transportowej.
Więcej informacji znajdziesz w naszym artykule: “Awaria tachografu – co zrobić, jak opisać, gdzie naprawić”.
Gdzie wykonam serwis tachografu?
Serwis tachografu wykonać można tylko w upoważnionych do tego warsztatach. Jednym z nich jest Transbud Nowa Huta znajdujący się przy ul. Ujastek 11 w Krakowie.
Wykonujemy diagnostykę, serwis i kalibrację tachografów, aby zapewnić zgodność pojazdu z obowiązującymi przepisami.
Umów się na wizytę w naszym serwisie telefonicznie pod numerem 12 681 82 90, mailowo pod adresem tnhserwis@transbud.com.pl lub przez wypełnienie formularza dostępnego na stronie Kontakt.
